030 25 23 929       Stadsplateau 5, Utrecht

Gedrag

Reisgedrag duurzaam veranderen: hoe pak je dat aan?

De overheid investeert fors in het oplossen van mobiliteits- en bereikbaarheidsvraagstukken. Aan de hardware-kant (infrastructureel ingrijpen in de omgeving, bijvoorbeeld het aanleggen van nieuwe wegen en extra rijstroken), beleidsmatig (visie-ontwikkeling over welke vervoersbewegingen wel en niet te accommoderen) en gedragsmatig. In vele projecten en programma’s worden doelgroepen zoals werkgevers en werknemers gestimuleerd tot ander reisgedrag. Niet zo gek want mobiliteit (woon-werkverkeer en zakelijk verkeer zonder kostbaar tijdsverlies vanwege files en ander oponthoud) is cruciaal om vitaal te ondernemen en vormt meestal ook een grote kostenpost. Ook de impact op duurzaamheid en milieu is aanzienlijk. En werknemers spelen als belangrijke verkeersdeelnemers binnen mobiliteit een sleutelrol.

Ander reisgedrag is winst

Overheden en werkgevers denken met veel energie na over het effectief beïnvloeden van mobiliteitsgedrag. Logisch want als het je lukt mensen anders te laten reizen – een andere route, een ander vervoermiddel, een ander tijdstip – kan dit een groot verschil maken in het halen van doelstellingen op het gebied van bereikbaarheid, duurzaamheid, kostenbesparing, leefbaarheid en vitaliteit.

…en hoewel gedrag zich lastig laat sturen…

Gedrag van mensen is echter een lastig ‘ding’ om te beïnvloeden. Lang bestond het idee dat mensen relatief eenvoudig te sturen zijn met informatie en stimulansen of aansporingen (incentives). Als we zorgen dat ze anders kunnen reizen door middel van bijvoorbeeld probeerkaartjes, reisadviezen of beloningen, dan laten ze die auto wel staan. Mensen gedragen zich echter niet altijd logisch en rationeel en dat geldt ook voor hun reisgedrag. Veel pogingen om mensen te verleiden of te overtuigen anders te reizen, stuiten op hardnekkig gewoontegedrag, irrationele drijfveren, emoties, sociale groepsnormen en weerstanden. “In de trein moet ik altijd staan”, “ze zien me aankomen op de fiets bij klanten”, “ik heb een leaseauto dus ik moet wel met de auto.”

…kán het wel!

Kortom: bij duurzame gedragsverandering komt veel kijken. In onze projecten en adviesopdrachten hebben we veel kennis opgebouwd over wat werkt (interventies) en waarom dingen werken (werkzame bestanddelen).