030 25 23 929       Stadsplateau 5, Utrecht

‘Ander gedrag begint bij jezelf’

Uitzonderingen maken je ongeloofwaardig

Mensen veranderen niet omdat anderen dat willen en dat geldt ook voor leidinggevenden. Is er weerstand bij de top tegen de voorgestelde veranderingen? Houden leidinggevenden zichzelf uit de wind? Of worden voor een bepaalde groep uitzonderingen gemaakt uit angst voor weerstand? Dat verzwakt het nieuwe beleid tegenover de rest van het personeel. Waarom zouden wij moeten veranderen als zij het zelf ook niet doen? Als leidinggevende maak je jezelf en het nieuwe beleid ongeloofwaardig. Anders reisgedrag gaat dan ook niet vanzelf.

Praktijkvoorbeelden ‘dat kan beter’

We komen bij klanten veel voorbeelden tegen van uitzonderingsposities voor het management:

  • Een nieuwe leaseregeling die geldt voor iedereen, behalve voor de top. Zij behouden hun oude regeling.
  • Parkeerbeleid: nieuwe regels voor wie recht heeft op een parkeerplaats, maar top behoudt hun gereserveerde parkeerplekken ongeacht woon-werkafstand.
  • Arbeidsvoorwaardelijke leaseauto’s buiten beschouwing laten, bijvoorbeeld omdat men bang is minder aantrekkelijk te worden als werkgever.
  • Manager bestelt nog snel een Tesla voor de nieuwe leaseregeling ingaat en de Tesla buiten de regeling valt.
  • Bestuurder woont om de hoek maar heeft wel een leaseauto.

Voorbeeldgedrag werkt

Voorbeeldgedrag en rolmodel zijn vaak lege begrippen tijdens een veranderproces. Een gemiste kans want het kan juist weerstand wegnemen en verandering aanjagen als het management het goede voorbeeld geeft. Dat vraagt wel lef en moed. Stel jezelf de vraag welk gedrag je straks wil zien bij je medewerkers en welk gedrag je zelf al kan vertonen. Bijvoorbeeld: kan ik zelf mijn leasecontract openbreken, vaker met het OV of op de fiets gaan, elektronisch vergaderen, elektrisch rijden? In succesvolle verandertrajecten zien we dat de directie consequent is: dit is wat we belangrijk vinden, hier gaan we voor en we geven zelf alvast het goede voorbeeld.

Praktijkvoorbeelden: ‘zo kan het ook!’

  • HR-directeur die twee dagen per maand tot niet-reizendag voor het team en zichzelf verklaart.
  • Manager die tegen teamleden zegt: als je maar 2 bila’s op een dag hebt ga je niet reizen maar doe je dat met een skypecall.
  • ICT directeur die alles met de trein doet.
  • Commercieel directeur rijdt sinds kort elektrisch, neemt de fiets naar kantoor als het goed weer is en treint naar het Parijse hoofdkantoor in plaats van het vliegtuig te nemen.
  • Directeur gaf na de verhuizing zijn eigen parkeerplaats op.

Hoe mooi is het als een leidinggevende in een veranderproces kan zeggen wat voor mij geldt, geldt ook voor jou. Daarmee wordt het echt ‘practice what you preach’. Vanuit Syndesmo doen we graag mee aan het nadenken over (preach) en het implementeren van (practice) dit soort veranderingen.

Annemieke Stoppelenburg, organisatie- en veranderexpert